محمد خلج مدیر عامل اسنپ یکی از چهرههای برجسته و تاثیرگذار اکوسیستم استارتاپی ایران است که شناخت مسیر حرفهای و دیدگاههای او میتواند برای هر مدیر کسبوکار نوپا الهامبخش باشد. در واقع ازآنجاییکه رقابت در حوزه فناوری و استارتاپها هر روز شدیدتر میشود، آشنایی با تجربهها و راهکارهای رهبران موفق، بهمانند نقشه راهی است که میتواند مسیر رشد و توسعه را کوتاهتر و مطمئنتر کند.
اسنپ به عنوان یکی از بزرگترین و موفقترین استارتاپهای ایرانی، توانسته با مدیریت هوشمندانه محمد خلج سهم قابل توجهی از بازار حملونقل آنلاین کشور را در اختیار بگیرد و حتی الگویی الهامبخش برای کارآفرینان در سراسر ایران باشد.
بررسی رویکردهای مدیریتی و استراتژیهای کسبوکار او، میتواند برای مدیران و بنیانگذاران استارتاپها بسیار آموزنده باشد. در این مقاله از پارک علم و فناوری کردستان، تلاش میکنیم که به تحلیل سبک مدیریتی، استراتژیهای توسعه، دستاوردها و بینشهای محمد خلج در شرکت اسنپ بپردازیم.
مسیر حرفهای و تحولی در مدیریت اسنپ: از مدیر ارشد تحلیلگری ایرانسل تا مدیر عاملی یک سوپراپ
محمد خلج مدیر عامل اسنپ پیش از حضور در رأس این استارتاپ بزرگ، بیش از ۱۴ سال سابقه فعالیت در شرکت ایرانسل را داشت. او به عنوان مدیر ارشد تجزیه و تحلیل مالی و توسعه تجاری نقش مهمی در تصمیمسازیهای کلان این اپراتور ایفا کرد. این تجربه، پایهای محکم برای ورود او به حوزه کسبوکارهای دیجیتال و نقشآفرینی در اسنپ شد.
خلج از سال ۲۰۱۷ بهعنوان نماینده سهامدار (MTN ایرانسل) وارد هیئت مدیره اسنپ شد و در خرداد ۱۳۹۹ پس از کنارهگیری ژوبین علاقهبند، به سمت مدیر عامل منصوب گردید. این تغییر مدیریتی، آغازگر دورهای جدید در تاریخ اسنپ بود که با رشد چشمگیر و توسعه خدمات این شرکت همراه شد.
رونمایی از مدل تعاملی مدیریتی
محمد خلج مدیر عامل اسنپ در نخستین روزهای آغاز به کار، تاکید کرد که برای موفقیت یک کسبوکار بزرگ در ایران، تعامل سازنده با حاکمیت و نهادهای قانونگذار ضروری است. او با وزارت کشور و ستاد مقابله با کرونا وارد مذاکره شد تا سهمیه سوخت رانندگان تاکسی اینترنتی افزایش پیدا کند. همچنین توانست خط اعتباری دائمی از بانک رسالت برای رانندگان فراهم کند. جالب است بدانید که این اقدام خلج، باعث وامدهی به بیش از ۱۱ هزار راننده در ۳۱ استان منجر شد. همچنین این رویکرد تعاملگرایانه، علاوه بر حل مشکلات کوتاهمدت، اعتماد نهادهای دولتی را هم نسبت به اسنپ افزایش داد.
چگونه رقابت با تپسی، اسنپ را چابکتر کرد؟
محمد خلج بارها تأکید کرده که رقابت سالم، بزرگترین محرک نوآوری در اکوسیستم استارتاپی است. او در یکی از پنلهای یلدا سامیت گفت: «رقابت با تپسی موجب شد تیم ما احساس کند باید خلاقتر باشد و راهکارهای تازهتری ارائه دهد.» از نگاه او، رقابت نه تهدید، بلکه فرصتی برای شتابگیری و چابکتر شدن تیمها به شمار میآید.
توسعه سوپراپ: از تاکسی آنلاین تا پلتفرمی جامع برای زندگی روزمره
یکی از بزرگترین دستاوردهای دوره مدیریتی محمد خلج، تبدیل اسنپ از یک اپلیکیشن تاکسی آنلاین به یک سوپراپ است. اکنون کاربران با ورود به اپ اسنپ، علاوه بر رزرو تاکسی، میتوانند از خدماتی مانند رزرو هتل، خرید بلیط، سفارش غذا، خرید از سوپرمارکت، مشاوره پزشکی، شارژ سیمکارت، پرداخت قبض، ارسال بسته و حتی خدمات نیکوکاری استفاده کنند. این تحول سهم بازار اسنپ را افزایش داد و حتی در شرایط همهگیری کرونا به کاهش رفتوآمد غیرضروری مردم هم کمک کرد.
هوش مصنوعی و قیمتگذاری پویا
یکی از چالشهای بزرگ تاکسیهای اینترنتی، قیمتگذاری منصفانه است. محمد خلج مدیر عامل اسنپ با استفاده از مدل قیمتگذاری پویا مبتنی بر هوش مصنوعی، تلاش کرد تا توازنی بین منافع رانندگان و مسافران ایجاد کند. این مدل، با تحلیل شرایط بازار، رفتار کاربر و وضعیت عرضه و تقاضا، بهترین نرخ را تعیین میکند. خلج معتقد است که هر هزار تومان تغییر قیمت میتواند رفتار هر دو گروه کاربر را تغییر دهد، بنابراین دقت در این فرآیند حیاتی است.
اقدامات اسنپ برای ارتقای اعتماد و سلامت سفرها
امنیت کاربران، بخش مهمی از استراتژی مدیریتی محمد خلج است. اسنپ در این دوره، فرایند تایید صلاحیت رانندگان توسط فراجا را ارتقا داد و قابلیتهایی مانند دکمه اضطراری، اشتراکگذاری زنده موقعیت مکانی و سیستم بازاستعلام را راهاندازی کرد. این اقدامات توانست سطح اعتماد عمومی به سرویس را افزایش دهد و تجربه سفر ایمنتری برای کاربران فراهم کند.
رویکردهای مدیریتی و استراتژیک محمد خلج در هدایت اسنپ به قله بازار
مدیریت یک شرکت چند میلیونی مانند اسنپ، تنها به تصمیمات روزمره یا توسعه خدمات محدود نمیشود. در واقع انجام این کار نیازمند مجموعهای از بینش استراتژیک، تعامل هوشمندانه با ذینفعان، واکنش سریع به شرایط بحرانی و توجه به آیندهنگری بازار است. محمد خلج مدیر عامل اسنپ در طول دوران مدیریتی خود، مجموعهای از رویکردهای مدیریتی را بهکار گرفته که باعث شده این استارتاپ جایگاه خود را حفظ کند و حتی دامنه نفوذ خود را گسترش دهد. در ادامه، به چهار رویکرد مهم او میپردازیم:
ورود به حوزههای جدید، VOD تنها یکی از گامهای آینده اسنپ
یکی از حوزههای مورد توجه محمد خلج مدیر عامل اسنپ، ورود به بازار ویدئوی درخواستی (VOD) است. او معتقد است که این بخش از صنعت دیجیتال ظرفیت بالایی برای رشد دارد، اما ورود مستقیم به آن میتواند با ریسکهای جدی همراه باشد. مدیر عامل اسنپ در این زمینه استراتژی «پارتنرشیپ» را ترجیح میدهد، یعنی باید بهجای سرمایهگذاری مستقل، همکاری با بازیگران قدرتمند و با تجربه این حوزه در دستور کار قرار بگیرد. این رویکرد به اسنپ اجازه میدهد ضمن استفاده از ظرفیتهای موجود بازار، ریسک مالی و عملیاتی خود را به حداقل برساند.
سهم ۹۲٪ اسنپ از تاکسیهای آنلاین ایران
بر اساس آمار رسمی، اسنپ اکنون بیش از ۹۲ درصد سهم بازار تاکسیهای اینترنتی ایران را در اختیار دارد و خدمات خود را در بیش از ۱۵۰ شهر کشور ارائه میدهد. این جایگاه باعث شده است که اسنپ در بین پنج شرکت بزرگ حملونقل آنلاین جهان (از نظر تعداد سفر) قرار بگیرد. طبیعتا چنین موفقیتی حاصل ترکیبی از عوامل مختلف از جمله توسعه زیرساختهای فنی، سرمایهگذاری در آموزش و پشتیبانی رانندگان، بهبود تجربه کاربری و اجرای کمپینهای بازاریابی هدفمندی است که تحت هدایت خلج انجام شدهاند.
ورود سرمایهگذاری خارجی
محمد خلج مدیر عامل اسنپ میگوید که «سرمایهگذاری خارجی دریچهای برای ورود دانش مدیریتی، ابزارهای نوین و تجارب بینالمللی است.» در واقع حضور سرمایهگذاران خارجی در اسنپ به این شرکت کمک میکند تا استانداردهای جهانی را در بخشهایی مانند تحلیل داده، توسعه محصول و مدیریت منابع انسانی پیادهسازی کند. همچنین این تعاملات باعث میشود تیم مدیریتی داخلی اسنپ دیدگاههای تازهای درباره نوآوری و رشد پایدار به دست بیاورد.
نگاه استراتژیک به بورس
محمد خلج مدیر عامل اسنپ، بارها تاکید کرده است که ورود به بورس یک گام استراتژیک به شمار میآید که باید با بررسی دقیق شرایط بازار، آمادگی سازمان و منافع سهامداران هماهنگ باشد. او معتقد است زمانبندی مناسب و شفافیت در گزارشدهی مالی، دو عامل کلیدی برای موفقیت در این مسیر هستند. این نگاه محتاطانه باعث شده است که اسنپ تا به امروز از هرگونه تصمیم شتابزده در این زمینه خودداری کند.
جمعبندی
بررسی کارنامه محمد خلج مدیر عامل اسنپ نشان میدهد که موفقیت در مدیریت یک کسبوکار دیجیتال بزرگ، تنها به نوآوری در محصول محدود نمیشود. در واقع موضوعات دیگری مانند تعامل هوشمندانه با ذینفعان، استفاده از فناوریهای پیشرفته، ورود تدریجی به بازارهای جدید و ایجاد فرهنگ سازمانی پویا هم به همان اندازه اهمیت دارند.
مطالعه این تجربهها میتواند برای مدیران استارتاپی الهامبخش باشد. همچنین ایجاد تعامل با نهادهای محلی، بهرهگیری از ظرفیت فناوری و پاسخگویی شفاف به نیازهای کاربران، میتواند مسیر رشد را هموارتر کند. محمد خلج ثابت کرده که با ترکیب دانش مدیریتی، رویکرد تعاملگرایانه و نگاه بلندمدت، میتوان از یک اپلیکیشن ساده، یک پلتفرم ملی و حتی فراملی ساخت.
سوالات متداول
۱. محمد خلج قبل از مدیر عاملی اسنپ چه سابقهای داشت؟
او بیش از ۱۴ سال در ایرانسل فعالیت کرد و بهعنوان مدیر ارشد تحلیلگری و توسعه تجاری، تجربه ارزشمندی بهدست آورد. سپس بهعنوان نماینده MTN در هیئتمدیره اسنپ حضور داشت و نهایتا در سال ۱۳۹۹ مدیر عامل این استارتاپ شد.
۲. مهمترین تحول اسنپ در دوره مدیریت محمد خلج چه بود؟
بزرگترین تحول اسنپ، تبدیل آن از یک تاکسی اینترنتی به یک سوپراپ جامع با خدمات متنوعی مانند خرید آنلاین، سفارش غذا، رزرو هتل و مشاوره پزشکی بود.
۳. آیا اسنپ وارد بورس وارد میشود؟
محمد خلج این موضوع را به آینده موکول کرده است و تاکید دارد که ورود به بورس باید با تحلیل دقیق و شرایط مناسب بازار انجام شود.
۴. رویکرد محمد خلج مدیر عامل اسنپ نسبت به رقابت با تپسی چگونه است؟
او رقابت را عامل رشد و خلاقیت میداند و معتقد است این رقابت باعث شد تیم اسنپ خدمات خود را چابکتر و نوآورانهتر ارائه دهد.