شناخت انواع ضمانت نامه بانکی از آن دسته موضوعات بسیار مهمی است که برای شرکتهای دانشبنیان و فناور نقش کلیدی را در موفقیت پروژهها و تعامل با کارفرمایان ایفا میکند. احتمالا بیشتر شما ضمانتنامه بانکی را یک ابزار مالی ساده میدانید، اما وقتی پای قراردادهای بزرگ، مناقصهها یا تامین منابع مالی به میان میآید، همین ابزار به یکی از مهمترین عوامل پیشبرد یا حتی توقف یک پروژه تبدیل میشود.
در واقع شما به عنوان یک فعال فناور یا مدیر شرکت دانشبنیان، باید بدانید که چه ضمانتنامهای برای چه موقعیتی مناسبتر است. همچنین باید بدانید که چگونه میتوانید از ظرفیت نهادهای پشتیبان، مانند صندوقهای پژوهش و فناوری بیشترین بهره را ببرید. در ادامه این مطلب از پارک علم و فناوری کردستان، ضمانت نامه بانکی و انواع آن را بررسی میکنیم و به شما یاد میهیم که چگونه درخواست خود را برای دریافت این ضمانتنامهها ارائه دهید.
بیشتر بخوانید: شرکت های دانش بنیان چه مزایایی دارند؟
ضمانت نامه بانکی چیست؟
ضمانتنامه بانکی یک تعهد رسمی و مکتوب است که بانک یا یک نهاد مالی به نمایندگی از مشتری خود، در برابر یک ذینفع (مانند کارفرما)، صادر میکند. هدف اصلی انواع ضمانت نامه بانکی، ایجاد اطمینان برای طرف مقابل است، یعنی در صورت عدم اجرای تعهدات توسط مشتری، بانک یا نهاد ضامن باید مبلغ مشخصشده در ضمانتنامه را پرداخت کند.
در حوزه کسبوکارهای فناور و دانشبنیان، ضمانتنامه بانکی نقش کلیدی در ورود به قراردادها، شرکت در مناقصهها، مزایدهها و دریافت پیشپرداختها ایفا میکند. حال سوال اینجاست که آیا مسیر دریافت این ضمانتنامهها از بانکهای سنتی با پیچیدگیها و فرآیندهای زمانبر، همواره بهترین گزینه است؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که ضمانتنامههای بانکی همواره مزایای خاص خود را به همراه دارند، اما شما بهعنوان مدیر شرکت دانش بنیان، میتوانید از ضمانتنامههای صندوق پژوهش و فناوری استفاده کنید.
اهمیت ضمانتنامه مالی در قراردادهای شرکتهای دانشبنیان
برای شرکتهای دانشبنیان، ورود به قراردادهای بزرگ با سازمانهای دولتی یا بخش خصوصی بدون داشتن پشتوانهای معتبر برای جلب اعتماد کارفرما، تقریبا غیرممکن است. در چنین شرایط مهمی، انواع ضمانت نامه بانکی، میتوانند نقش یک ابزار حیاتی را ایفا کنند.
این ضمانتنامهها توانایی مالی و اجرایی شرکت را به کارفرما اثبات میکنند و حتی امکان مشارکت شرکتهای فناور در پروژههایی را فراهم میسازند که بدون چنین ابزارهایی، در دسترس نبودند. همچنین موارد دیگری مانند شرکت در مناقصه و مزایده، دریافت پیشپرداخت، اجرای تعهدات و استرداد وجه الضمان، به تضمینهایی دارند که در قالب ضمانتنامهها ارائه میشوند. در واقع، هرچه شرکت شما نوآورتر باشد، اهمیت برخورداری از سازوکارهای مالی قابل اتکا هم بیشتر میشود.
انواع ضمانت نامههای صندوق پژوهش و فناوری
گاهی اوقات دریافت ضمانتنامههای مالی برای شرکتهای دانشبنیان و فناور که در فضای پویای اکوسیستم نوآوری فعالیت میکنند، به چالشی بزرگ تبدیل میشود. صندوق توسعه فناوری ایرانیان با هدف کاهش پیچیدگیهای رایج در نظام بانکی، مسیر صدور انواع ضمانتنامه را تسهیل کرده است. در واقع این صندوق با تکیه بر ارزیابی توان فنی شرکتها، به شکل هوشمندانهای مدیریت ریسک را انجام میدهد و امکان دریافت ضمانتنامه را بدون نیاز به وثیقههای سنگین، فراهم میکند.
نکته قابل توجه این است که شرکتهای دانشبنیان از تخفیف ۵۰ درصدی در ودیعه ضمانتنامه بهرهمند میشوند. همچنین میتوانند بسته به سابقه و عملکرد آنها در صندوق، در کارمزد صدور تا ۵۰ درصد تخفیف دریافت کنند. ضمانتنامههای صادرشده توسط این صندوق، معادل ضمانتنامه بانکی است و در سامانه سپاص (وابسته به معاونت علمی ریاستجمهوری) ثبت و قابل استعلام هستند. در ادامه با انواع ضمانت نامه بانکی صندوق پژوهش و فناوری که بر اساس نیازهای واقعی کسبوکار شما طراحی شدهاند، آشنا میشوید:
ضمانت نامه شرکت در مناقصه
این نوع ضمانتنامه برای زمانی صادر میشود که شرکت شما قصد دارد در یک مناقصه رسمی شرکت کند. هدف از ضمانتنامه شرکت در مناقصه ایجاد اطمینان برای برگزارکننده مناقصه است که شرکتکننده در صورت برنده شدن، از امضای قرارداد و ارائه تعهدات بعدی خودداری نمیکند.
درصورت انصراف یا عدم تعهد، صندوق بهعنوان ضامن، مبلغ ضمانتنامه را به کارفرما پرداخت میکند. پس از پایان مناقصه، درصورتیکه شرکت برنده نشده باشد، ضمانتنامه بازگردانده میشود.
ضمانت نامه شرکت در مزایده
معمولا در فرآیند مزایده که برای فروش داراییها یا خدمات به بالاترین پیشنهاد برگزار میشود، این ضمانتنامه تضمین میکند که شرکتکننده در صورت برنده شدن، به تعهدات خود پایبند است. در غیر این صورت، کارفرما میتواند مبلغ ضمانتنامه را از طریق صندوق دریافت کند. این ابزار، ریسک طرف مزایدهگذار را کاهش و تعهد شرکتکننده را اثبات میکند.
ضمانت نامه انجام تعهدات (یا حسن اجرای قرارداد)
گاهی کارفرما نسبت به توانایی اجرایی یا مالی پیمانکار مطمئن نیست. در چنین مواردی، ضمانتنامه انجام تعهدات بهعنوان پشتیبان قرارداد عمل میکند. این نوع از انواع ضمانت نامه بانکی تضمین میکند که پروژه یا خدمات مورد توافق، طبق شرایط مشخصشده در قرارداد و در زمان تعیینشده، اجرا میشود. در غیر این صورت، خسارات احتمالی از محل این ضمانتنامه جبران میشود.
ضمانت نامه حسن انجام کار
در بسیاری از پروژهها، بخشی از پرداختیها (معمولا ۱۰ درصد) بهصورت موقت نزد کارفرما نگه داشته میشود تا از حسن اجرای کار اطمینان حاصل شود. در اینجا ضمانتنامه حسن انجام کار نقش یک سپر امنیتی را برای کارفرما بازی میکند. اگر پیمانکار از تعهدات خود پشیمان شود یا کار را با کیفیت مورد انتظار تحویل ندهد، کارفرما میتواند از محل این ضمانتنامه، خسارات خود را جبران کند.
ضمانت نامه پیشپرداخت
ضمانتنامه پیشپرداخت یکی دیگر از انواع ضمانت نامه بانکی صندوق پژوهش و فناوری به شمار میآید. در ازآنجاییکه تامین نقدینگی اولیه برای پیمانکاران یا فروشندگان یک امر ضروری است، در آغاز پروژه درصدی از مبلغ کل قرارداد بهعنوان پیشپرداخت به پیمانکار پرداخت میشود.
البته کارفرما برای اطمینان از اینکه مبلغ صرف انجام پروژه میشود و در صورت عدم پیشرفت قابلیت بازگشت دارد، نیاز به ضمانتنامهای تحت عنوان «ضمانتنامه پیشپرداخت» دارد. این ضمانتنامه در واقع تعهدی است که به کارفرما اجازه میدهد در صورت ناتوانی پیمانکار در اجرای پروژه یا بازپرداخت مبلغ دریافتی، وجه آن را از صندوق صادرکننده مطالبه کند. این ابزار مالی، با تقویت اعتماد بین طرفین قرارداد، اجرای پروژه را از ابتدای مسیر تضمین میکند.
ضمانت نامه استرداد کسور وجهالضمان
در فرآیند اجرای پروژهها، رایج است که در هر مرحله از پرداختها، درصدی از مبلغ صورتوضعیتها (معمولا ۱۰ درصد) توسط کارفرما کسر و بهعنوان «وجهالضمان» نگهداری میشود. هدف از این اقدام، تضمین حسن انجام تعهدات پیمانکار در طول پروژه است.
پس از اتمام پروژه و تحویل موقت آن به کارفرما، پیمانکار میتواند با ارائه «ضمانتنامه استرداد کسور وجهالضمان»، درخواست بازپرداخت این مبالغ کسرشده را ارائه دهد. این ضمانتنامه تضمین میکند که در صورت بروز نقص یا خسارت پس از تحویل، کارفرما همچنان ابزار لازم برای جبران خسارت را در اختیار دارد.
ضمانت نامه تعهد پرداخت
هنگامی که یک شرکت متعهد به پرداخت مبلغ خاصی در آینده است (چه در قالب اجاره، فروش، بازپرداخت وام یا حتی اوراق مالی) میتوان از «ضمانتنامه تعهد پرداخت» استفاده کرد. این ضمانتنامه، تعهدی مالی است که صندوق بهجای مشتری خود ارائه میدهد تا در صورت ناتوانی وی در پرداخت، مبلغ مورد نظر را به ذینفع پرداخت کند.
این نوع ضمانتنامه، در سالهای اخیر بهعنوان جایگزینی برای اعتبار اسنادی در قراردادهای بینالمللی و داخلی، محبوبیت زیادی پیدا کرده است. انعطافپذیری و سرعت بالای استفاده از آن باعث میشود که بسیاری از کسبوکارها، این ابزار را برای پوشش ریسکهای مالی ترجیح دهند.
ضمانت نامه گمرکی
در تجارت بینالملل (مخصوصا در پروژههایی که نیاز به واردات موقت کالا یا تجهیزات به کشور دیگر دارند)، ضمانتنامه گمرکی یک ابزار حیاتی به شمار میرود. این ضمانتنامه به نفع گمرک کشور میزبان صادر میشود و تعهد میدهد که در صورت عدم بازگرداندن کالا در زمان مقرر یا عدم پرداخت حقوق گمرکی، مبلغ ضمانتنامه به گمرک پرداخت میشود.
همچنین اگر در واردات کالاهای عادی نیز، واردکننده نتواند بهصورت نقدی حقوق و عوارض گمرکی را پرداخت کند، میتواند با ارائه ضمانتنامه گمرکی (بهصورت ششماهه، نهماهه یا اقساطی)، فرایند ترخیص کالا را تسهیل کند. این روش بار مالی را کاهش میدهد و سرعت عملیات وارداتی را هم افزایش میدهد.
فرایند کلی دریافت ضمانت نامه
برای صدور انواع ضمانت نامه بانکی از سوی صندوق پژوهش و فناوری، باید یک مسیر مشخص را طی کنید. در ادامه، مراحل اصلی دریافت ضمانتنامه را بیان میکنیم:
- در نخستین مرحله، کارشناس صندوق با بررسی اولیه، امکانسنجی اولیهای از شرایط شرکت انجام میدهد تا مشخص شود که ادامه فرآیند امکانپذیر است؟
- در این مرحله، شرکت متقاضی باید پرونده خود را با ارائه مدارک مورد نیاز به صندوق تشکیل دهد.
- هنگامی که کارشناسان صندوق از محل شرکت بازدید کردند، ضمن تکمیل فرمهای ارزیابی، اطلاعات لازم جهت اعتبارسنجی را جمعآوری میکنند.
- بر اساس مدارک ارسالشده و گزارش بازدید میدانی، وضعیت فنی و اعتباری شرکت بررسی میشود و در نهایت، صندوق سقف اعتباری شرکت را تصویب میکند.
- پس از تصویب، سقف اعتباری تعیینشده به شرکت اطلاع داده میشود تا در صورت نیاز به صدور ضمانتنامه، بتواند از آن استفاده کند.
- در آخرین مرحله، با عقد قرارداد رسمی بین صندوق و شرکت، ضمانتنامه موردنظر صادر میشود.
صندوق پژوهش و فناوری استان کردستان؛ مسیر ساده دریافت ضمانت نامه
در استان کردستان یک سازوکار حرفهای برای صدور ضمانتنامهها پیشبینی شده است. در واقع صندوق پژوهش و فناوری استان کردستان بهعنوان بازوی مالی تخصصی پارک علم و فناوری، این امکان را برای شرکتهای دانشبنیان، فناور و استارتاپهای استان فراهم کرده است تا با حداقل وثیقه و تشریفات، انواع ضمانتنامههای مالی مورد نیاز خود را دریافت کنند.
این صندوق با بررسی توانمندیهای فنی ، راه دریافت ضمانتنامه را برای کسبوکارهای نوآور هموار کرده است. شما میتوانید به کمک صندوق پژوهش و فناوری کردستان، بدون معطلیهای رایج بانکی، مسیر حضور در پروژههای بزرگ را با اطمینان طی کنید. برای دریافت انواع ضمانت نامه بانکی از این صندوق و یا کسب اطلاعات بیشتر، راههای ارتباطی زیر در دسترس هستند:
- آدرس: کردستان، سنندج، بهاران، بلوار زکریای رازی، پارک علم و فناوری
- کد پستی: ۶۶۱۷۷۳۹۴۳۷
- تلفکس: ۰۸۷۳۳۷۳۰۵۰۵
- ایمیل: Info@kvcfund.ir
بیشتر بخوانید: چرا ادغام در کسب و کارها برای شرکت های فناور و دانش بنیان استراتژی کلیدی است؟
جمعبندی
استفاده از انواع ضمانت نامه بانکی مسیر پیشرفت و توسعه را برای شرکتهای دانشبنیان و فناور راحتتر میکند. در واقع این ابزارهای مالی، میتوانند اعتماد کارفرمایان را جلب کنند و حتی امکان مشارکت در پروژههای بزرگ، تامین نقدینگی اولیه و اجرای تعهدات در چارچوب قرارداد را برای شرکتها را فراهم میکنند. در این مطلب از پارک علم و فناوری کردستان، ابتدا شما را با ضمانت نامه بانکی صندوق پژوهش فناوری و انواع مختلف آن آشنا کردیم و سپس به شما گفتیم که چگونه آن را دریافت کنید.
سوالات متداول
۱. آیا برای دریافت ضمانتنامه باید صورتهای مالی قوی داشته باشیم؟
خیر، صندوق پژوهش ابتدا توان فنی و عملکرد اجرایی شرکت را ملاک اعتبارسنجی قرار میدهد.
۲. آیا ضمانتنامههای صندوق برای کارفرما قابل استعلام هستند؟
بله، ضمانتنامهها در سامانه سپاص معاونت علمی ریاستجمهوری ثبت میشوند و قابلیت استعلام رسمی دارند.
۳. ضمانتنامهها چه کاربردهایی دارند؟
این ضمانتنامهها برای شرکت در مناقصه و مزایده، دریافت پیشپرداخت، حسن انجام کار، تعهد پرداخت و حتی امور گمرکی کاربرد دارند.